Το Μουσείο Έργων του Καθεδρικού ναού της Φλωρεντίας πραγματοποιεί μια
έκθεση στην οποία θα βρεθούν για πρώτη φορά μαζί οι τρεις Pietà του Μιχαήλ Άγγελου.
Η έκθεση θα έχει τίτλο “Le Tre Pietà di Michelangelo. Non vi si pensa quanto sangue costa”
και διοργανώνεται στο πλαίσιο συνάντησης “Μεσόγειος, σύνορο ειρήνης 2022” μετατρέποντας
την Φλωρεντία σε τόπο συνάντησης δημάρχων και αρχιεπισκόπων από όλη την Μεσόγειο,
παρουσία του Πάπα Φραγκίσκου.
Τα τρία εκπληκτικά γλυπτά που θα εκτεθούν το ένα δίπλα στο άλλο, θα μας δώσουν την δυνατότητα
να δούμε την καλλιτεχνική εξέλιξη του Μιχαήλ Άγγελου εφ΄όσον έχουν σχεδόν πενήντα χρόνια
διαφορά δημιουργίας το ένα από το άλλο.
Λίγα λόγια για τα γλυπτά.
Η πρώτη Πιετά βρίσκεται στην Βασιλική του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό, χρονολογείται από το 1497-1499 και
θεωρείται ως ένα από τα σπουδαιότερα έργα τέχνης του Δυτικού Κόσμου.
Ο καλλιτέχνης τότε ήταν λίγο μεγαλύτερος από 20 ετών και είναι το μοναδικό έργο με την υπογραφή του.
Το εντυπωσιακό Αναγεννησιακό γλυπτό που είναι γνωστό και ως η “Αποκαθήλωση” απεικονίζει την Παναγία
η οποία κρατάει το νεκρό σώμα του Χριστού μετά την Σταύρωση.
Η μητέρα του Χριστού έχει φιλοτεχνηθεί ώς πολύ νεότερη, κάτι για το οποίο έχουν δοθεί αρκετές ερμηνείες.
Είναι φτιαγμένο από μάρμαρο και έχει υποστεί επεξεργασία μετά από βανδαλισμό το 1974. Εκ τοτέ,
προστατεύεται μέσα σε αλεξίσφαιρο υαλοπίνακα.
Η δεύτερη χρονικά Πιετά (Pieta Bandini) βρίσκεται στην Φλωρεντία και χρονολογείται 1547 – 1555, όταν ο
καλλιτέχνης ήταν ήδη 70 ετών.
Το μαρμάρινο έργο είναι γνωστό και ως “H Εναπόθεση” ή “Ο Θρήνος για τον νεκρό Χριστό” και εκτός από την Παναγία
μαζί με τον Ιησού Χριστό απεικονίζει κι άλλα δύο πρόσωπα, την Μαρία Μαγδαληνή και τον ηλικιωμένο Νικόδημο,
στον οποίο ο Μιχαήλ Άγγελος σκάλισε την αυτοπροσωπία του.
Ο καλλιτέχνης αρχικά ξεκίνησε το γλυπτό για να κοσμήσει τον τάφο του, αλλά ήθελε και να δουλέψει διασκεδάζοντας,
χωρίς παραγγελία, διατηρώντας έτσι το μυαλό και το σώμα του.
Όμως στην διάρκεια των οκτώ ετών, μετά από αρκετή ταλαιπωρία λόγω τεχνοτροπίας και ακατάπαυτης εργασίας,
ο Μικελάντζελο απογοητεύτηκε με αποτέλεσμα να καταστρέψει με μανία το αριστερό χέρι και το πόδι του Χριστού.
Τελικά, το 1560 το έργο πωλήθηκε στον τραπεζίτη Francesco Bandini για να διακοσμήσει την βίλα του στην Ρώμη.
Πριν ένα χρόνο περίπου το γλυπτό αποκαταστάθηκε μετά από 470 χρόνια και παρουσιάζεται στο
“Μuseo dell’ Opera del Duomo”.
Η τρίτη και τελευταία Πιετά (Pieta Rondanini) βρίσκεται στο Castello Sforzesco του Μιλάνου και χρονολογείται
μεταξύ 1552 – 1564 κάτι που σημαίνει ότι το γλυπτό φιλοτεχνήθηκε από τον καλλιτέχνη μέχρι και τις τελευταίες
ημέρες της ζωή του.
Το συγκεκριμένο γλυπτό βρέθηκε στο ατελιέ του μετά τον θάνατό του και πήρε το όνομά του από το Palazzo Rondanini
της Ρώμης οπού για αιώνες βρισκόταν στην αυλή του.
Ο Μιχαήλ Άγγελος ξεκίνησε το μαρμάρινο αυτό έργο πριν το τέλος της δεύτερης Πιετά, και απεικονίζει την Παναγία
και τον Χριστό αρκετά κουρασμένους, χωρίς την ζωντάνια που υπήρχε στο πρώτο του έργο, φανερώνοντας έτσι και την
φθορά που ένιωθε ο ίδιος.
Αρκετοί θεωρούν ότι γλυπτό δεν έχει ολοκληρωθεί.
Η έκθεση πήρε το όνομά της από την φράση “Δεν σκέφτεστε πόσο το αίμα κοστίζει” από την Θεία Κωμωδία του Δάντη οπού
ο Μικελάντζελο την είχε γράψει σε ένα σχέδιο της Pietà το οποίο δωρίστηκε στον μαρκήσιο της Pescara Vittorria Colonna.
Η διάρκεια της έκθεσης είναι από τις 24 Φεβρουαρίου έως την 1η Αυγούστου ενώ τα γλυπτά θα παρευρεθούν ξανά μαζί
το ερχόμενο φθινόπωρο στην Sala delle Cariatidi του Palazzo Reale στο Μιλάνο.
Άννα Νικολέτου
Φωτογραφία άρθρου: Βασίλης Τσικκίνης
Πηγές: https://en.wikipedia.org/wiki
https://www.bovary.gr
