Σαν σήμερα 1η Απριλίου γεννήθηκε η Ελληνίδα ποιήτρια της νεορομαντικής σχολής Μαρία Πολυδούρη το 1902 στην Καλαμάτα, η οποία όμως δυστυχώς έφυγε από τη ζωή μόλις 28 ετών στις 29 Απριλίου 1930 από φυματίωση.
Πλάσμα αέρινο, ταλαντούχο, φευγάτο, μποέμ, με παθιασμένο πνεύμα και έντονες φεμινιστικές ανησυχίες.
Κόρη εύπορης μεσοαστικής, φιλελεύθερης οικογένειας, με πατέρα ευυπόληπτο φιλόλογο , γυμνασιάρχη και με μητέρα καλλιεργημένη αλλά και φεμινίστρια για την εποχή.
Μορφώθηκε στο Γύθειο και εμφανίζεται 14 ετών στα ελληνικά γράμματα με ποίημα βασισμένο στα μανιάτικα ντόπια μοιρολόγια.
Στα 16 χρόνια της διορίζεται κατ’ οπιν διαγωνισμού στην νομαρχία Μεσσηνίας, εκδηλώνοντας την στήριξη της στο γυναικείο κίνημα. Το 1920 χάνει τους γονείς της και το 1921 παίρνει μετάθεση στην Αθήνα ενώ ταυτόχρονα φοιτά στην Νομική Σχολή Αθηνών.
Η μοιραία συνάντηση με τον ομότεχνο της Κώστα Καρυωτάκη ήταν καθοριστική για την μετέπειτα πορεία της και την στιγμάτησε για πάντα. Ένας σφοδρός παθιασμένος αλλά και ανεκλήρωτος έρωτας, αφού ο ποιητής προσβλήθηκε από σύφιλη, ασθένεια μη ιάσιμη και κοινωνικά κατακριτέα, και θέλησε να απομακρύνει την ποιήτρια από κοντά του για να την προστατεύσει.
Προσπαθώντας να ξεπεράσει τον χαμένο της έρωτα το 1925 προχωράει σε αρραβώνα με έναν πλούσιο μορφωμένο νέο, αλλά σύντομα τον διαλύει αφού δεν μπορεί να ξεπεράσει τον Καρυωτάκη.
Αποδιοργανωμένη και απελπισμένη, εγκαταλείπει τις σπουδές της και χάνει την δουλειά της λόγω απουσίων.
Η καλλιτεχνική της ιδιοσυγκρασία την οδηγεί να φοιτήσει στο σημερινό Εθνικό Θέατρο όπου και πρόλαβε να πρωταγωνιστήσει σε μια παράσταση το ‘Κουρελάκι’.
Με ίσως τάσεις φυγής, το 1926 ταξιδεύει στο Παρίσι για σπουδές υψηλής ραπτικής τις οποίες όμως δεν μπόρεσε να αξιοποιήσει διότι αρρωσταίνει από φυματίωση και το 1928 επιστρέφει στην Αθήνα. Νοσηλεύεται στο ‘Σωτηρία’ μαζί με τον σπουδαίο μας ποιητή Γιάννη Ρίτσο στην 3η θέση απόρων και από τον οποίο εμπνεύστηκε το ποίημα ‘Βαριά καρδιά’.
Συγκλονισμένη απο την αυτοκτονία του αιωνίου αγαπημένου της Καρυωτάκη κυκλοφορεί το 1928 την πρώτη της ποιητική συλλογή ‘Οι τρίλλιες που σβήνουν’ και την επόμενη χρονιά ‘Ηχώ στο χάος’.
Καταβεβλημένη, καταπονεμένη και ψυχικά ράκος συνεχίζει να γράφει στίχους αφιερωμένους στον νεκρό πλέον εραστή της.
Με περίσσια αξιοπρέπεια δεν αντέχει να της πληρώνουν τα νοσήλεια (μέσα σε αυτούς και ο Άγγελος Σικελιανός) έτσι ζητάει από φιλικό πρόσωπο να της προμηθεύσει ενέσιμη μορφίνη ωστέ να δώσει χαριστική βολή στο μαρτύριο της.
Κηδεύτηκε 29/4/1930.
Ποιηματά της έχουν μελοποιηθεί απο Έλληνες συνθέτες, κλασικούς, έντεχνους και ροκ. Προς τιμή της έχει θεσπιστεί το Βραβείο Ποίησης ‘Μαρία Πολυδούρη’ όπου και απονέμεται κάθε χρόνο σε έναν πρωτοεμφανιζόμενο ποιητή.
Η Λιλή Ζωγράφου γράφει:
… Και ήρθε ο θάνατος. Τι κρίμα! Αλλά και τι περίεργο να παραχωρηθεί στο θάνατο μια τόσο ρωμαλέα γυναίκα. Εκείνη που πίστευε πως ο κόσμος ήταν ολοκαίνουριος κι άφθαρτος, όπως και η ίδια, κατάλαβε κάποτε πως η καθαρότητα της ψυχής, η αγωνιστική διάθεση και ό ασυμβίβαστος χαρακτήρας, πληρώνουνται, τελικά, πολύ ακριβά.
Το άρθρο ήταν τιμής ένεκεν σε μια έντονη, τραγική ποιήτρια μας του μεσοπολέμου.
Σόνια Νικολέτου
Καθηγήτρια Γαλλικής γλώσσας
